Madaxweyne Ku-xigeenka Maamulka Puntland oo ka qeyb-galay Bandhigga 1-aad ee Wax-soo-saarka Timirta Puntland

Madaxweyne Ku-xigeenka Maamulka Puntland, Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa maanta ka qeyb-galay Bandhigga 1-aad ee Wax-soo-saarka Timirta Puntland, kaas oo ay soo qabanqaabisay Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka ee Maamulka Puntland.

Munaasabaddan oo diiradda lagu saaray horumarinta wax-soo-saarka timirta ayaa lagu soo bandhigay noocyada kala duwan ee timirta ay soo saaraan beeralayda ku nool deegaannada Puntland, iyadoo sidoo kale lagu soo bandhigay fursadaha ka jira dhinacyada maalgashiga, wax-soo-saarka, farsamaynta iyo ka ganacsiga timirta.

Bandhigga ayaa ahaa madal ay isugu yimaadeen dhinacyada kala duwan ee ku shaqada leh wax-soo-saarka timirta, waxaana lagu soo bandhigay waxyaabaha laga qabtay horumarinta beeraha timirta iyo dadaallada lagu tayeynayo wax-soo-saarka, si loo kordhiyo tirada iyo tayada timirta laga soo saaro Puntland.

Intii ay munaasabadda socotay, waxaa si gaar ah looga hadlay siyaabaha loo horumarin karo ka faa’iideysiga timirta, iyadoo xoogga la saaray sidii loo kordhin lahaa wax-soo-saarka gudaha, loo horumarin lahaa farsamaynta timirta iyo sidii loo heli lahaa suuqyo cusub oo gudaha iyo dibadda ah.

Sidoo kale, waxaa laga hadlay fursadaha maalgashi ee ka jira wax-soo-saarka timirta, iyadoo ganacsatada iyo shirkadaha maalgashiga lagu dhiirrigeliyay inay ka faa’iideystaan fursadaha ka jira beeraha timirta iyo guud ahaan waaxda beeraha ee Puntland.

Munaasabadda waxaa sidoo kale lagu xusay faa’iidooyinka caafimaad ee ay timirtu leedahay, iyadoo la tilmaamay in timirtu ay ka mid tahay dalagyada muhiimka ah ee leh faa’iidooyin badan oo dhinaca nafaqada iyo caafimaadka ah, taas oo sare u qaadaysa muhiimadda ay leedahay in la kordhiyo wax-soo-saarkeeda iyo isticmaalkeeda.

Madaxweyne Ku-xigeenka Maamulka Puntland, Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor, ayaa bogaadiyey qabashada Bandhigga 1-aad ee Wax-soo-saarka Timirta Puntland, isagoo sheegay in Maamulka Puntland uu muhiimad gaar ah siinayo horumarinta wax-soo-saarka gudaha, gaar ahaan wax-soo-saarka timirta oo ka mid ah waxyaabaha muhiimka ah ee laga soo saaro deegaannada Puntland.

Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa tilmaamay in munaasabaddan ay muhiim u tahay in la isku keeno beeralayda, ganacsatada, khubarada iyo shirkadaha maalgashiga, si loo helo fikrado iyo qorshayaal cusub oo lagu horumarin karo wax-soo-saarka timirta iyo suuq-geynteeda.

Waxa uu sheegay in loo baahan yahay in laga faa’iideysto fursadaha dhaqaale ee ku jira wax-soo-saarka timirta, maadaama ay timirtu ka mid tahay waxyaabaha Puntland ay u iib geyso suuqyada dibadda, sidaas darteedna ay muhiim tahay in la horumariyo noocyada timirta la soo saaro iyo tayadooda.

Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor ayaa sidoo kale xusay in loo baahan yahay in la xoojiyo taageerada la siinayo beeralayda, si ay u helaan aqoon, tababarro iyo adeegyo casri ah oo ka caawinaya inay kordhiyaan wax-soo-saarkooda, isla markaana ay awood ugu yeeshaan inay la jaanqaadaan baahida suuqyada gudaha iyo kuwa caalamiga ah.

Waxaa sidoo kale muhiim ah in la horumariyo hababka kaydinta, farsamaynta iyo suuq-geynta timirta, si loo yareeyo khasaaraha ka dhasha wax-soo-saarka kadib, loona kordhiyo qiimaha dhaqaale ee laga helo dalagga.

Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka ee Maamulka Puntland ayaa sheegtay in horumarinta wax-soo-saarka beeraha ay qeyb muhiim ah ka tahay qorshayaasha lagu kobcinayo dhaqaalaha, iyadoo xoogga la saarayo in la dhiirrigeliyo wax-soo-saarka gudaha iyo maalgashiga beeraha.

Bandhigga ayaa sidoo kale fursad u ahaa beeralayda Puntland inay soo bandhigaan wax-soo-saarkooda, halka ganacsatada iyo shirkadaha maalgashiguna ay heleen fursad ay ku qiimeeyaan fursadaha ganacsi ee ka jira waaxda timirta.

Waxaa munaasabadda ka qeyb-galay Goleyaasha Maamulka Puntland, hay’adaha ku shaqada leh arrimaha wax-soo-saarka, beeralayda Puntland, ganacsatada ka shaqeysa timirta, shirkadaha maalgashiga, khuburo aqoon u leh arrimaha beeraha iyo timirta, iyo marti sharaf kala duwan oo ka kala timid gobollada Puntland.

Ka qeybgalayaasha ayaa is-weydaarsaday fikrado iyo talooyin ku saabsan sidii loo horumarin lahaa wax-soo-saarka timirta, loo kordhin lahaa maalgashiga, loona heli lahaa suuqyo cusub oo timirta Puntland loo iib geeyo.

Waxaa sidoo kale laga hadlay muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo iskaashiga u dhexeeya Maamulka Puntland, beeralayda, ganacsatada iyo shirkadaha maalgashiga, si loo abuuro jawi wanaagsan oo lagu horumarin karo wax-soo-saarka iyo ganacsiga timirta.

Bandhigga 1-aad ee Wax-soo-saarka Timirta Puntland ayaa noqonaya mid lagu muujinayo muhiimadda uu dalaggani u leeyahay dhaqaalaha iyo wax-soo-saarka gudaha, iyadoo la filayo in dadaallada noocan ah ay gacan ka geystaan kobcinta wax-soo-saarka beeraha, abuurista fursado shaqo iyo kordhinta dakhliga ay helaan beeralayda iyo ganacsatada.

Maamulka Puntland ayaa sidoo kale muhiimad siinaya dhiirrigelinta wax-soo-saarka gudaha iyo sidii loo abuuri lahaa fursado cusub oo ay ka faa’iideystaan beeralayda iyo ganacsatada, iyadoo la doonayo in wax-soo-saarka Puntland uu yeesho suuqyo ballaaran oo gudaha iyo dibadda ah.

Munaasabadda ayaa kusoo dhammaatay iyadoo la adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la sii wado dadaallada lagu horumarinayo wax-soo-saarka timirta, lana xoojiyo wada-shaqeynta dhammaan dhinacyada ay khuseyso arrintan, si timirta Puntland looga dhigo wax-soo-saar tayo leh oo si wanaagsan uga dhex muuqda suuqyada gudaha iyo kuwa caalamiga ah.