Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa kulan muhiim ah la yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalka Ciraaq, Mudane Fu’aad Xuseen, intii uu socday kalfadhiga 52-aad ee Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC).
Kulankan ayaa qayb ka ahaa dadaallada ay Soomaaliya ku xoojinayso xiriirka diblomaasiyadeed ee ay la leedahay dalalka saaxiibka la ah, iyadoo si gaar ah diiradda loo saarayo horumarinta iskaashiga dhinacyada dhaqaalaha, ganacsiga, beeraha iyo fursadaha cusub ee labada dal ay si wadajir ah uga faa’iideysan karaan.
Labada wasiir ayaa kulankooda kaga wada hadlay dardargelinta hawlaha Guddiga Wadajirka ah ee Soomaaliya iyo Ciraaq, kaas oo muhiim u ah isku dubbaridka qorshayaasha iskaashiga iyo hirgelinta heshiisyada iyo is-afgaradyada dhex mara labada dal. Waxay sidoo kale isla eegeen sidii loo xoojin lahaa wada-shaqeynta hay’adaha kala duwan ee labada dowladood, si loo abuuro xiriir dhaqaale oo sii kobcaya.
Arrimaha dhaqaalaha iyo beeraha ayaa ka mid ahaa qodobadii ugu muhiimsanaa ee kulanka lagu falanqeeyay. Labada dhinac ayaa muujiyay muhiimadda ay leedahay ballaarinta iskaashiga ganacsi iyo ka faa’iideysiga fursadaha dhaqaale ee ka jira labada dal, iyadoo la dhiirrigelinayo xiriir ganacsi oo ku dhisan danaha labada dhinac.
Soomaaliya ayaa si gaar ah kulanka ugu muujisay rabitaankeeda ah in la bilaabo dhoofinta xoolaha nool ee Soomaaliyeed ee loo iibgeeyo dalka Ciraaq. Arrintan ayaa muhiimad gaar ah u leh dhaqaalaha Soomaaliya, maadaama xooluhu ay yihiin laf-dhabarta nolol-maalmeedka bulshada Soomaaliyeed, isla markaana ay il-dhaqaale oo muhiim ah u yihiin xoolo-dhaqatada, ganacsatada iyo qaybaha kale ee ku tiirsan wax-soo-saarka xoolaha.
Haddii qorshaha dhoofinta xoolaha nool uu hirgalo, wuxuu fursad u abuuri karaa ganacsatada Soomaaliyeed ee ka shaqeeya dhoofinta xoolaha, isagoo sidoo kale gacan ka geysan kara ballaarinta suuqyada caalamiga ah ee ay gaaraan xoolaha dalka. Sidoo kale, iskaashiga dhinaca beeraha iyo ganacsigu wuxuu abuuri karaa fursado cusub oo lagu horumarinayo wax-soo-saarka gudaha iyo xiriirka ganacsi ee labada dal.
Dhinaca kale, Dowladda Soomaaliya ayaa uga mahadcelisay Dowladda Ciraaq soo dhoweynta diirran iyo martigelinta kalfadhiga 52-aad ee Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Ururka Iskaashiga Islaamka. Soomaaliya ayaa muujisay sida ay u qiimeyneyso xiriirka ay la leedahay Ciraaq, iyadoo carrabka ku adkaysay sida ay uga go’an tahay sii xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed iyo iskaashiga dhinacyada kala duwan.
Kalfadhiga Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee OIC ayaa ah madal ay wasiirrada arrimaha dibadda ee dalalka xubnaha ka ah ururka kaga wada hadlaan arrimaha khuseeya iskaashiga dalalka Islaamka iyo xoojinta xiriirkooda. Ka qaybgalka Soomaaliya ee kulammada noocan ah wuxuu fursad u siinayaa inay la yeelato dalalka kale wada-hadallo ku saabsan danaha qaranka, ganacsiga, maalgashiga iyo iskaashiga caalamiga ah.
Kulanka dhexmaray wasiirrada Soomaaliya iyo Ciraaq ayaa muujinaya dadaalka lagu horumarinayo xiriirka labada dal, iyadoo xoogga la saarayo sidii xiriirka diblomaasiyadeed loogu beddeli lahaa iskaashi dhaqaale iyo ganacsi oo la taaban karo, gaar ahaan dhinacyada xoolaha nool, beeraha iyo horumarinta suuqyada ganacsiga.
Soomaaliya ayaa rajaynaysa in wada-hadallada noocan ahi ay horseedaan fursado cusub oo ganacsi, xoojiyaan xiriirka labada dal, isla markaana gacan ka geystaan kobcinta dhaqaalaha dalka iyo horumarinta xiriirka ay la leedahay Ciraaq.